Thursday, November 8, 2018

Vỡ


Viết cho Teresa Uyên Chi Đỗ

Con vỡ
Vỡ như mặt trăng, rắc từng mảnh xuống vườn nhà trong ngày rằm, những mảnh trăng huyễn hoặc không ai nhặt lên được.
Thế là cả nhà mất mặt trăng.
Con vỡ
Vỡ như chiếc bình pha lê đang cắm những bông hoa lan trắng mà con yêu thích nhất, những mảnh nhỏ ngũ sắc lấp lánh tung khắp nhà, không ai dán những mảnh vỡ vào nhau được nữa.
Thế là mất cái bình pha lê đẹp nhất của cả nhà!
Con vỡ
Vỡ như trái bóng ngày sinh nhật của trẻ thơ, cứ bay lên, bay lên rồi mất hút
những mảnh cao su nhiều màu rơi ở nơi nào, không ai nhặt lên được.
Chao ôi! Trái bóng nổ ở khoảng trời nào rồi!
Con vỡ
Vỡ như bài Thơ vỡ, những con chữ tung muôn nơi không nhặt lên được, dấu sắc, dấu huyền thất lạc, không làm sao chắp lại bài Thơ cũ.
Thế là mất cả một bài Thơ!
Con vỡ
Vỡ như nước mắt của chồng, con,cha mẹ, anh chị em, họ hàng vỡ theo. Không ai nhặt được những hạt nước mắt lên trả về cho những đôi mắt đó.
Thế là những đôi mắt cũng vỡ theo!

Mùa Thu ngoài kia đang vỡ cùng với con, không ai nhặt được những chiếc lá đã chết lên gắn lại vào cây ngay bây giờ.

Những mảnh pha lê, những mảnh bóng bay thì không ai nhặt lại được nữa, chúng ta cứ để cho nó mất đi. Nhưng mảnh trăng sẽ trở về vào ngày rằm khác, bài Thơ sẽ hồi sinh những con chữ, những giọt nước mắt sẽ trong suốt như những giọt sương cho mắt hồi sinh và những chiếc lá sẽ xanh trở lại trong mùa xuân.

Con sẽ không còn vỡ nữa.
tmt
10/29th/2018

Shattered
(To Teresa)

Like a shattering moon which scatters its light in the garden during full moon nights, where the broken pieces of moonlight can’t be picked up.
The family has lost the moon.

Shattered
Like the crystal vase full of white orchids which you so dearly loved has just shattered. The broken crystal pieces are thrown all over the house, shards that can’t be glued together anymore.
There goes the most beautiful crystal vase in the house.

Shattered
Like a baby’s birthday balloons, flying high and away then pop, their colorful rubber pieces are dispersed everywhere and no one pick them up.
Oh dear, no one knows where in the sky the balloon has popped. 

Shattered
Like a broken poem, its words being thrown in all directions and all the accents are lost and the poem can’t be put together again.
The poem is lost, unfinished.

Shattered
Like the shattering tears of husband, children, parent, sibling, and relatives. No one can pick up their tear drops so it may return to those mournful eyes.
 Therefore the broken eyes are sure to follow! 

The autumn is now dying together with your passing. The yellow leaves on the ground won’t be picked up by anyone and be re-attached to the trees so they may live again.

No one would pick up the crystal shards, the torn rubber pieces from the balloons. We leave them wherever they are.

What will come back will be the moon on a full moon night, the new words of a new poem being composed. The clear tear drops will be like the morning dews, reinvigorate the eyes and the leaves will sprout again from the trees in the coming spring.

You will be whole again. 

tmt ( Translation by Hung Vu)
Oct.29/2018



Chiêm Nghiệm giữa Sống và Chết

 Trần Mộng Tú

                             (Cho Teresa Uyên Chi Đỗ)

Cô cháu tôi (con út của em gái tôi) chỉ còn hai tháng nữa được 39 tuổi bỗng một ngày như mọi ngày, khám phá ra bị ung thư gan ở giai đoạn cuối. Một loại ung thư gan, bác sĩ nói không chữa được. Cái ngày đó không còn như mọi ngày nữa. Đất trời như lật ngược, cả nhà, rồi cả họ, rơi vào tình trạng hoảng hốt chạy chung quanh cô như đèn kéo quân. Ngoài cha mẹ, chồng con, anh chị em ruột, cô dì chú bác các anh em họ hai bên nội ngoại, còn thêm bạn học, bạn nơi làm việc. Tất cả cộng vào thành một số người không nhỏ cùng chạy đua với căn bệnh hiểm nghèo của cô.
Sau 18 tháng chạy chữa, (bây giờ cô đã bước vào tuổi 40) bắt đầu bằng Chemo rồi được thử những loại thuốc mới nhất trị ung thư gan, mỗi loại thử ba tháng, lá gan vẫn mỗi ngày một tăng trưởng, to bằng một trái dưa hấu thật lớn trong bụng, cứng như đá tảng. Bác sĩ buông tay, tuyên bố ngưng chữa trị, giao cô vào chương trình Hospice. May mắn cô có người anh rể làm y tá cho bệnh nhân Hospice kinh nghiệm nhiều năm rồi, nên cô được săn sóc ở nhà.
Cô bước vào giai đoạn cận tử. Cái tảng đá gan trong bụng cô va vào thành bụng, nên những phần còn lại trong bộ máy tiêu hóa của cô nằm dẹp sát lại làm suy nhược khả năng tiêu thụ thực phẩm cho thân thể. Cô ăn uống rất khó, vì khi nuốt thức ăn xuống, thức ăn ngơ ngác không có chỗ rẽ vào. Cô ăn rất ít nên xuống kí rất nhanh. Mọi người thân nấu đủ các loại xúp mang tới, cô uống được một hay hai muỗng là mừng.

 Hãy xem cô phản ứng thế nào với cái chết đang giơ tay gõ vào ngực cô.
Cô nói với bác sĩ “ Tôi không chết, đầu óc tôi còn sáng suốt, trái tim tôi còn đập, tại sao tôi chết được.” Họ hàng ai tới thăm cô, chẩy nước mắt, cô hỏi
 “Tại sao lại khóc, tôi có chết đâu?” Cô nhờ người nhà đưa cô tới tiệm gắn lông mi, sơn móng chân, móng tay. Hôm nào yếu quá đi không được, cô nói kêu người tới nhà làm đẹp cho cô. Mặc dù thân thể cô bây giờ rất gầy yếu, da bọc xương và cái màu da bọc những khúc xương đó đã mất hết màu của da bình thường, nó pha trộn giữa màu vàng nâu và màu xám tro.

Đang từ một phụ nữ ở tuổi đẹp nhất của mình, mãn khai rực rỡ như một bông Mẫu Đơn vừa nở giữa mùa Hè tháng Năm, cô bỗng héo quắt như một cọng rạ bị bỏ lại trên cánh đồng cạn nước mùa Đông.
Điều gì đã làm cho cô có nghị lực mạnh mẽ như thế? Phải chăng đó là hai đứa con bé dại của cô. Con bé hơn 8 tuổi và thằng em gần 7 tuổi. Cô nhất định sống với con, không định mệnh nào lôi cô tách ra khỏi con cô được. Sinh nhật thằng bé 7 tuổi hôm tháng 9 cô chụp hình với con đưa lên facebook. Cô không sợ bạn bè nhìn thấy khuôn mặt bệnh hoạn của mình. Cô chỉ muốn chứng tỏ rằng cô đang hiện hữu bên cạnh con cô. Thế thôi!

Cô ăn rất ít, thường là xúp. Khi thì một muỗng, khi thì hai muỗng. Hôm nào nguyên ngày cô ăn được 1/3 chén xúp nhỏ, cả nhà đều mừng.
Thể xác tàn tạ nhưng hình như không ảnh hưởng gì đến tinh thần cô hay là phản ứng của thuốc giảm đau, của cần sa, hay là sự đối kháng với định mệnh khiến cô trở nên sắc sảo và luôn luôn nhìn chung quanh xem có ai làm điều gì sai. Từ đứa cháu lên 6 cho đến người lớn tuổi trong gia đình. Cô luôn đặt câu hỏi: Tại sao người này thế này hay người kia thế kia. Cô còn hay ra lệnh và đòi hỏi để chứng tỏ cô không yếu cô vẫn khỏe, cô có thể đi đây đi đó được. Từ khi bắt đầu biết cô bị bệnh nặng cả nhà đã thu xếp cho cô đi Hawaii hai lần trong hai dịp sinh nhật cô, mỗi lần 10 ngày. Khi đi, cả gia đình hơn mười người đi theo cô. Bây giờ cô quá yếu, chắc cô không thể đi xa được nữa thì bỗng nhiên cô tuyên bố:
  • Con muốn đi Việt Nam

    Mẹ cô không dám nói với cô là Việt Nam xa quá, mười mấy tiếng máy bay làm sao con có sức, chỉ gượng cười bảo, ừ rồi tính.

    Cô được sinh ra ở Mỹ, nhưng cha mẹ cô là người Việt, cô biết nước Việt Nam là Quê Cha Đất Mẹ, cô đã được về một lần rồi, cô về khi đất nước khả dĩ còn nhiều điều tốt đẹp và làm cô nhớ tới bây giờ, nên trước khi chết, chắc tấc lòng “nguồn cội” khiến cô muốn về thăm Việt Nam một lần nữa.

    Cô càng xuy yếu đi càng muốn chứng tỏ ngược lại, cô muốn đi dự tất cả những sinh nhật của các cháu trong họ, cả nhà cũng phải chiều, dìu cô lên xe. Tới nơi, cô cũng lấy một đĩa thức ăn như mọi người, ai thấy đĩa thức ăn của cô cũng vui, nhưng nếu để ý, cô chỉ nếm rất ít. Cô chỉ muốn làm như mọi người. Có hôm cô đòi đi vào Shopping Mall, cũng phải đưa cô tới, dìu xuống, đi năm mười phút, rồi về. Cô muốn được sống một cuộc sống bình thường của người khỏe mạnh.

    Đôi khi người trong gia đình muốn biết ý cô về việc an táng cho cô thế nào, thì chẳng ai dám hỏi thẳng, chỉ dám nói vòng vo về một chuyện của ai đó để biết ý là cô muốn nằm trong đất hay muốn hỏa táng. Cũng không dám nói đến chuyện mời Linh Mục đến, cô sẽ hỏi: “Chắc là con sắp chết hay sao mà cần đến Linh Mục. Ngày nào mà con không nói chuyện với Chúa.”

      Cha mẹ cô đã đi lo hậu sự cho cô. Nhìn cảnh cha mẹ luống tuổi, ngồi hỏi về nghi lễ đám tang cho con là một điều đau lòng. Chọn cái bình nào cho tàn tro xương cốt của con gửi gấm không phải là điều cha mẹ già nào cũng muốn làm. Vợ chồng bảo nhau. “Khi nào mình chết thì tro sẽ được trải ra biển cùng với con một thể”.

    Các anh chị cô thì sợ không dám nói tới chuyện tang lễ, ngay cả biết cha mẹ đi lo cho em, họ cũng phản đối, hỏi: Út có bằng lòng cho mình lo chưa, sao bố mẹ lại vội thế?
Chẳng ai muốn chấp nhận cái chết đang tới với người thân của mình.

  Chấp nhận hay phủ nhận, cái chết vẫn thản nhiên bước từng bước tới, quãng đời của Út thu ngắn lại mỗi ngày. Sáng ngày 29 tháng 10 - 2018, lúc 10:40 Út đã khép mắt vĩnh viễn, như khép kín hai cánh của một ngôi nhà, không ai vào được nữa. Ngôi nhà mới chỉ có một mình Út với Thiên Chúa của Út. Cha mẹ, chồng con, anh chị em đứng ở bên ngoài cánh cửa, nhìn theo, than khóc. 

Họ không khóc mãi được, không đứng mãi được, họ sẽ lau khô mắt lệ, quay về sống trong ngôi nhà nhân loại. Hình của Út rồi sẽ được đặt lên một chỗ khá cao trong nhà cùng với bình tro đợi ngày mang ra biển. Chồng con của Út sẽ phải đối mặt với cuộc sống mới đầy ngạc nhiên trong một thời gian, không biết là bao lâu mới thích ứng được. Nhưng rồi mọi khó khăn sẽ qua đi, đời sống sẽ kéo họ về phía trước và mặt trời vẫn mọc mỗi ngày.

Út bây giờ đã ở phía sau cánh cửa của ngôi nhà mới.

 tmt

Tháng 10/30/2018


Sunday, October 14, 2018

Chén Trà Cúc Sáng Mùa thu


 (Gửi Kim Cúc ở xa)

Nàng mở nhẹ cánh cửa
mời mùa Thu vào nhà
thả từng nụ Cúc hoa
vào chiếc bình trà nhỏ

khói trà bay lên nhẹ
nhẹ như hồn nàng bay
nhẹ như Thu sương khói
dịu dàng, ngồi xuống đây

nắng có màu vàng nhạt
nàng hồng màu son môi
Thu mặc áo cam đỏ
không gian, ôi chơi vơi

bình trà im lặng đợi
nghe hoa Cúc trở mình
tiếng trà rót xuống giữa
hồn nàng, và bình minh

cánh Cúc cong mình nở
như những ngón tay xinh
mùa Thu phà hơi thở
ngụm trà hay ngụm tình.

Nắng tung giải len vàng
tràn vào khung cửa mở
hồn nàng như vuông lụa
tung ra cùng mùa thu.


tmt  Mùa Thu 14/10/2018





Sunday, July 22, 2018

CÂY LÊ, CÂY THÔNG, VÀ NHỮNG CÂY SẬY

Cây Lê Mỹ
 
Ngày 11 tháng 9 năm 2001, một cuộc tấn công tồi tệ nhất vào nước Mỹ đã xảy ra vào buổi sáng, phá hủy tòa tháp đôi Trung Tâm Thương Mại Thế Giới và làm hàng ngàn người thiệt mạng.
Trong hoang tàn đổ nát, một thân cây cháy đen trong đống gạch vụn, nó chết cháy hoàn toàn, chỉ còn sót lại một cành nhỏ mong manh. Đó là cây lê Callery. Cây lê cháy đen đó được mang gửi đến công viên Van Cortlandt (Khu công viên giải trí của thành phố New York). Sau 9 năm cây lê đó đã sống lại mạnh mẽ và tươi đẹp, được đem trở lại trồng trước Bảo tàng và Đài Tưởng niệm 9/11. Mỗi cành nó vươn lên là một thông điệp cho cả thế giới biết rằng sức bật và sự sinh tồn của người Mỹ không hề lùi bước trước bất cứ một thảm họa nào do con người đem tới.
Joe Daniels – Giám đốc Bảo tàng và Đài Tưởng niệm 11/9 – đã công nhận cây lê sống sót đó trở thành biểu tượng về sức chịu đựng và sự bền bỉ của nước Mỹ.
blank
Cây Lê Báu Vật của nước Mỹ

Cây Thông Nhật

Ngày 11 tháng 3 năm 2011 cơn Đại Hồng Thủy Tsunami, tiếp theo cơn địa chấn vĩ đại ở phía Bắc của nước Nhật làm rung chuyển cả thế giới vì sự tàn phá của nó. Tính tới tháng 6 /2016 con số người chết là 15.894 và 2.500 người mất tích. Tính tới tháng 2/2017 vẫn còn 150.000 người mất nhà ở và 50.000 phải sống trong khu tạm trú.
Con Đại Hồng Thủy đã cuốn đi 70.000 cây thông được trồng với mục đích là rừng chắn cát và muối biển, bảo vệ mùa màng trong thành phố, rừng thông rậm rạp. Nhưng như một phép lạ, một cây thông đen có tên là Kashima no Ipponmatsu đã đứng vững trong khi 70.000 cây gục ngã. Nó như một biểu tượng còn sót lại khóc than cho tai họa của con người. Nhưng nó đã yếu dần vì bị muối biển của sóng thần thấm trong đất, ăn ngập vào xương thịt của cây.
Sau một năm tồn tại (năm 2012) cây thông được 270 tuổi cao 88 feet (tương đương 27m) này đã được đốn hạ, khoét rỗng thân và bảo quản. Sau đó nó đã được dựng lại đúng vị trí cũ và người Nhật xem nó là một đài tưởng niệm cho các nạn nhân trong thảm họa sóng thần.

blankCây Thông của Hy Vọng – đứng vững giữa ngổn ngang tàn phá

blank
“Con người chỉ là một cây sậy mềm yếu, nhưng là một cây sậy biết suy nghĩ. Vì thế, nó không bao giờ chịu cho dông tố dập vùi…”
Blaise Pascal (1623-1662)

Những Cây Sậy Việt Nam

Nước Việt Nam không có cây lê Mỹ sống sót kiên cường
nước Việt Nam không có cây thông Nhật trơ mình tồn tại trong hồng thủy bão dông
Nhưng nước Việt Nam có triệu triệu cây sậy mong manh
đã nằm rạp xuống và bật lên dũng cảm
những cây sậy trước những cường quốc và giặc ngoại xâm
bằng mọi cách giữ từng tấc đất

Đất Việt
Trải mấy ngàn năm gìn giữ đất đai
từ Nhật, Pháp,Trung Hoa hà khắc
lăm le tiêu diệt văn hóa giống nòi
lăm le xẻ đất chiếm đồi
những cây sậy lấy thân ra làm đuốc
những cây sậy từ ngàn năm trước
như Lê Lai, Lê Lợi, Ngô Quyền
như Nguyễn Thái Học, cô Giang cô Bắc
xa xăm hơn nữa như bà Triệu bà Trưng
Và hôm nay ngay trước mặt chúng ta
có những cây sậy yếu đuối đang bị cầm tù,
thân cong xuống nhưng không hề chạm đất.
Ngoài nhà tù
những cây sậy nhẫn nhịn thu mình rạp xuống
nhưng vẫn bật lên dưới hiểm họa của đất của biển của rừng
từ Sài Gòn Hà Nội ra Trung
những cây sậy đang gọi nhau ra biển vớt lên từng con cá
đang gọi nhau vào rừng vực dậy những thân cây
đang vòng tay nhau làm những hàng rào
không cho “kẻ lạ” bước vào chiếm hữu những cánh đồng của nhà nông nước Việt
Những con người quyền lực đang giơ những chiếc liềm lăm le cắt sạch hết
mắt, mũi, họng tai rồi vứt những thân sậy khô cho lửa đỏ.
Hơn 92 triệu cây sậy Việt Nam đang oằn mình dưới cơn dông tố
Nhưng bất cứ một cơn hồng thủy nào,
một cuộc tấn công tàn bạo đen tối nào
người dân cũng sẽ chỉ nằm rạp xuống theo chiều gió
để né tránh rồi kiên gan bật lên đứng dậy
những cây sậy không bao giờ gãy
không bao giờ để cho dông tố dập vùi
sẽ theo chiều gió mà nghiêng xuống
nhưng sẽ vùng dậy dưới bất cứ một bạo lực nào
Những cây sậy Việt Nam
ngàn năm đứng vững.
blank
Trần Mộng Tú
July Fourth 2018 – Ngày Độc Lập của Hoa Kỳ.
(Nguồn: YNVN)

Friday, July 20, 2018

Chuyện của Đôi Giầy



Buổi sáng khi Người bắt đầu ra cửa
Nhìn những chiếc giầy đứng xếp hàng đôi
Do dự mãi đôi nào bàn chân muốn
Đôi nào cùng chân bước xuống cuộc đời

Những đôi giầy ngước mắt nhìn chờ đợi
Thầm thì bảo nhau chắc đến phiên mình
Trời bên ngoài đang mưa hay ửng nắng
Cỏ còn khô hay đã  đẵm bình minh

Giầy với chân cùng nhau nôn nả bước
Thành phố của Người ít nắng nhiều mưa
Có bao giờ Người nhớ nghiêng đầu xuống
Hỏi thăm giầy đã thấm lạnh hay chưa

Sáng hấp tấp đi chiều vội vã về
Giầy mệt nhoài vào hàng nằm thở đợi
Ngày mai đến lượt đôi nào ra đi
Điạ chỉ cuối bao giờ  giầy sẽ tới

Có những đôi giầy nằm hoài góc tủ
Người chê là không còn hợp thời trang
Hay chân trách là không còn vừa nữa
Da ngậm ngùi đã sước với thời gian

Người chỉ có một đôi giầy duy nhất
Bước thấp bước cao nhập cuộc sớm hôm
Cũng chẳng bao giờ nghiêng mình cúi xuống
Đặt bàn tay lên nếp gấp da buồn.

tháng 6/01